{"id":521,"date":"2026-11-19T18:33:00","date_gmt":"2026-11-19T15:33:00","guid":{"rendered":"https:\/\/haberyerin.com\/?p=521"},"modified":"2026-11-01T03:38:36","modified_gmt":"2026-11-01T00:38:36","slug":"fitoplankton-ile-zooplankton-hangi-canli-gruplarini-anlatir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberyerin.com\/index.php\/fitoplankton-ile-zooplankton-hangi-canli-gruplarini-anlatir\/","title":{"rendered":"Fitoplankton ile zooplankton hangi canl\u0131 gruplar\u0131n\u0131 anlat\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p>Plankton s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc tek bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fc veya yaln\u0131z mikroskobik b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc anlatmaz. Ak\u0131nt\u0131lara kar\u015f\u0131 bulundu\u011fu konumu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle koruyamayan, su hareketiyle ta\u015f\u0131nan \u00e7ok farkl\u0131 organizmalar\u0131 kapsar. K\u00fc\u00e7\u00fck alglerden baz\u0131 denizanalar\u0131na uzanan bu \u00e7e\u015fitlilikte ortak nokta akrabal\u0131k de\u011fil, su i\u00e7indeki ya\u015fam bi\u00e7imidir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Mikroskop alt\u0131nda farkl\u0131 bi\u00e7imlerde diyatomlar\" height=\"631\" src=\"https:\/\/haberyerin.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/cpi-media-fb70da27ad0ce0900abdbd38280311467ed65827f38445577009ec8bda76886e.webp\" width=\"960\"\/><\/p>\n<p>Temsili g\u00f6rsel: Diyatomlar\u0131n farkl\u0131 bi\u00e7imlerini g\u00f6steren mikroskop g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc; kaynak \u00f6rnekleri McMurdo Sound\u2019daki deniz buzu kristalleri aras\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak: <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Diatoms_through_the_microscope.jpg\">Diatoms through the microscope.jpg<\/a>; \u00fcretici: Prof. Gordon T. Taylor, Stony Brook University; lisans: <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/Commons:Public_domain\">Public domain<\/a>.  Kaynak bildirimi: corp2365, NOAA Corps Collection.<\/p>\n<p>Bir canl\u0131n\u0131n y\u00fczebilmesi, plankton olmas\u0131na mutlaka engel de\u011fildir. Baz\u0131lar\u0131 derinli\u011fini de\u011fi\u015ftirebilir veya besine yakla\u015fabilir; buna ra\u011fmen b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli ak\u0131nt\u0131ya kar\u015f\u0131 konumunu koruyamaz. Bu nedenle planktonu hareket etmeyen canl\u0131lar olarak tan\u0131mlamak da eksik kal\u0131r.<\/p>\n<h2>Fotosentetik \u00fcreticiler<\/h2>\n<p>Fitoplankton, su i\u00e7inde fotosentez yapan k\u00fc\u00e7\u00fck organizmalar\u0131 anlat\u0131r. Bu grupta mikroskobik algler ve fotosentetik bakteriler bulunabilir. G\u00fcne\u015f enerjisini kullanarak organik madde \u00fcretirler; b\u00fcy\u00fcmeleri \u0131\u015f\u0131k, besin maddeleri ve s\u0131cakl\u0131k gibi ko\u015fullarla ili\u015fkilidir. Basit\u00e7e k\u00fc\u00e7\u00fck kara bitkileri olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeleri biyolojik \u00e7e\u015fitliliklerini gizler.<\/p>\n<p>I\u015f\u0131\u011fa gereksinimleri nedeniyle suyun \u0131\u015f\u0131k alan b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6nemlidir. Ancak y\u00fczeyde her zaman ayn\u0131 miktarda bulunmazlar. Su hareketiyle besinlerin ta\u015f\u0131nmas\u0131 ve canl\u0131lar\u0131n t\u00fcketimi de bolluklar\u0131n\u0131 etkiler. Fitoplankton miktar\u0131, yaln\u0131z g\u00fcne\u015fli bir g\u00fcn\u00fcn sonucu de\u011fildir.<\/p>\n<p>Fotosentezle \u00fcretilen organik madde, farkl\u0131 sucul besin ili\u015fkilerine kat\u0131l\u0131r. Bu \u00fcretimi yapan organizma k\u00fc\u00e7\u00fck olsa bile \u00e7ok say\u0131da t\u00fcketicinin yararland\u0131\u011f\u0131 kaynaklar\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda bulunabilir. Burada \u00f6nemli olan tek bireyin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden \u00e7ok, toplulu\u011fun \u00fcretim ve t\u00fcketim i\u00e7indeki yeridir.<\/p>\n<h2>Hayvansal t\u00fcketiciler<\/h2>\n<p>Zooplankton i\u00e7inde kopepodlar, kril, baz\u0131 denizanalar\u0131 ve farkl\u0131 canl\u0131lar\u0131n larvalar\u0131 yer alabilir. Bunlar\u0131n beslenme bi\u00e7imleri ayn\u0131 de\u011fildir. Baz\u0131lar\u0131 fitoplanktonla beslenirken baz\u0131lar\u0131 daha k\u00fc\u00e7\u00fck zooplanktonu yakalar. Dolay\u0131s\u0131yla zooplankton s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc b\u00fct\u00fcn \u00fcyeleri ayn\u0131 beslenme basama\u011f\u0131na yerle\u015ftirmez.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin fitoplankton yiyen k\u00fc\u00e7\u00fck bir kabukluyla ba\u015fka hayvanlar\u0131 yakalayan bir denizanas\u0131 ayn\u0131 genel topluluk ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda bulunabilir. \u0130lki \u00fcretici dokusunu do\u011frudan t\u00fcketirken ikincisi ba\u015fka t\u00fcketicilerden besin kazan\u0131r. Tek bir plankton kutusu \u00e7izmek, bu i\u00e7 ili\u015fkileri g\u00f6r\u00fcnmez b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n<p>Zooplankton da bal\u0131klar ve ba\u015fka sucul hayvanlar i\u00e7in besin olu\u015fturur. Enerji ve maddenin farkl\u0131 canl\u0131lar aras\u0131nda ta\u015f\u0131nmas\u0131na kat\u0131l\u0131r. Bu rol, her zooplankton t\u00fcr\u00fcn\u00fcn her bal\u0131k i\u00e7in uygun besin oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez; boyut, yakalanabilirlik ve zamanlama \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h2>Ya\u015fam\u0131n tamam\u0131 m\u0131, yaln\u0131z bir evresi mi?<\/h2>\n<p>Baz\u0131 organizmalar b\u00fct\u00fcn ya\u015famlar\u0131n\u0131 plankton olarak ge\u00e7irir. Bu gruba holoplankton denir. Baz\u0131lar\u0131 ise yaln\u0131z gen\u00e7lik veya larva evresinde bu ya\u015fam bi\u00e7imine sahiptir; bunlar meroplankton kapsam\u0131nda ele al\u0131n\u0131r. Yeti\u015fkin oldu\u011funda dipte ya\u015fayan bir hayvan\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 evresi su i\u00e7inde ta\u015f\u0131nabilir.<\/p>\n<p>Bu ayr\u0131m, plankton \u00f6rne\u011finde neden yeti\u015fkin hali k\u0131y\u0131da veya dipte g\u00f6r\u00fclen canl\u0131lar\u0131n gen\u00e7lerinin bulunabildi\u011fini a\u00e7\u0131klar. Ayn\u0131 t\u00fcr farkl\u0131 ya\u015fam evrelerinde farkl\u0131 habitatlarla ili\u015fki kurar. Planktonda bulunma, o t\u00fcr\u00fcn b\u00fct\u00fcn ya\u015fam\u0131na de\u011fi\u015fmeden verilen bir etiket de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu ge\u00e7i\u015fler, dipteki toplulukla a\u00e7\u0131k sudaki ya\u015fam\u0131n ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 da kurabilir.<\/p>\n<h2>\u0130ki ba\u015fl\u0131k b\u00fct\u00fcn \u00e7e\u015fitlili\u011fi t\u00fcketmez<\/h2>\n<p>Fitoplankton ve zooplankton yararl\u0131 temel kavramlard\u0131r; ancak su i\u00e7indeki b\u00fct\u00fcn mikroskobik ya\u015fam\u0131 bu iki s\u00f6zc\u00fckle a\u00e7\u0131klamak yeterli olmaz. Bakteriyoplankton gibi ba\u015fka gruplar organik maddenin par\u00e7alanmas\u0131 ve besinlerin yeniden dola\u015f\u0131m\u0131yla ili\u015fkilidir. Ulusal O\u015finografi Merkezi bu \u00e7e\u015fitlili\u011fi ayr\u0131 i\u015flevlerle ele al\u0131r.<\/p>\n<p>Bu nedenle planktonun ne oldu\u011funu sorarken \u00fc\u00e7 boyutu ay\u0131rmak yararl\u0131d\u0131r: Ak\u0131nt\u0131yla nas\u0131l ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131, besini nas\u0131l kazand\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fam\u0131n\u0131n hangi d\u00f6neminde bu ortamda bulundu\u011fu. Biri hareketi, di\u011feri beslenmeyi, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc anlat\u0131r. Ayn\u0131 canl\u0131 bu sorulara farkl\u0131 \u00f6zellikleriyle cevap verir.<\/p>\n<p>Bu ayr\u0131mlar g\u00f6l veya deniz y\u00fczeyindeki \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131n\u0131 anlamay\u0131 da kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. \u00dcreticilerin \u00e7o\u011falmas\u0131yla onlar\u0131 yiyen hayvanlar\u0131n yan\u0131t\u0131 ayn\u0131 anda ve ayn\u0131 bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015fmeyebilir. Su i\u00e7indeki topluluk, ayn\u0131 yere serpilmi\u015f benzer par\u00e7ac\u0131klardan de\u011fil, birbirine ba\u011fl\u0131 farkl\u0131 ya\u015fam bi\u00e7imlerinden olu\u015fur.<\/p>\n<p><!-- cpi-import:{\"key\":\"cpi-93bf27624851ce0a77af52c6da9970d1\",\"number\":32,\"site\":\"haberyerin.com\",\"source_sha256\":\"995003d195c603c1e0b0148b6b1dfc66225e4760694330348c356ed5e578a264\"} --><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fitoplankton ve zooplanktonun beslenme, ya\u015fam evresi ve ak\u0131nt\u0131yla ta\u015f\u0131nma a\u00e7\u0131s\u0131ndan farklar\u0131; plankton kavram\u0131n\u0131n kapsam\u0131yla a\u00e7\u0131klan\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":520,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69],"tags":[],"class_list":["post-521","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-deniz-ekosistemleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberyerin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/521","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberyerin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberyerin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberyerin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberyerin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=521"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberyerin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/521\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":586,"href":"https:\/\/haberyerin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/521\/revisions\/586"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberyerin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/520"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberyerin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=521"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberyerin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=521"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberyerin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=521"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}